Blockchain Nedir? Haydi Öğren!

Blockchain.. Teknoloji ile haşır neşir olan kitlenin duyduğu ama çok fazla kişinin ne olduğunu bilmediğin o kelime.. Peki, blockchain nedir ve nasıl ortaya çıkmıştır? Bu yazıda sıralı bir biçimde blockchain teknolojisinin nasıl ortaya çıktığına ve ne olduğuna bakacağız.

Yıl 2009. 3 Ocakta Satoshi Nakamoto isimli kişi ya da kişiler tarafından oluşturulmuş bir dijital para birimi projesinin alt yapısı olarak blockchain ortaya çıktı. Evet, bu para birimi hepimizin duyduğu Bitcoin (BTC) idi. Tam olarak kim olduğu bilinmeyen bu kişi ve ya kişiler aslında bir teknoloji harikasını yaratmışlardı.

Blockchain’i Türkçeye blok zinciri olarak çevirebiliriz. Sistemin de çalışma mantığını çok güzel özetliyor. Blok zinciri sistemi tam olarak merkezi olmayan bir veritabanı olarak tanımlanabilir. Klasik bir veritabanında veriler her satıra bir girdi gelecek şekilde yazılır. Tek merkezli olan bu sistemler hacklenmeye çok müsaittir. Zira her satır birbirinden bağımsız olduğu için bir satırı silmek, içerisinden bir veriyi değiştirmek mümkündür.

Blok zincirine baktığımızda ise bunun imkansız olduğu önümüze geliyor. Bu altyapıda sistemdeki işlemler bir blok olarak işleniyor. Daha sonra veriler güçlü bir şifre ile şifreleniyor. Her bir blok için bir şifre oluşuyor. Sonrasında gelen blokta ise bir önceki blok için oluşturulan şifre yer alıyor.

Blockchain’de Güvenlik Nasıl Sağlanıyor?

Az önce blokların oluşmasını ve şifrelenmesini öğrendik. Peki güvenlik bunun neresinde? Blockchain güvenli mi?

Güvenlik için öncelikle kısaca kriptografiden bahsetmek gerek. “Kriptografi, gizlilik, kimlik denetimi, bütünlük gibi bilgi güvenliği kavramlarını sağlamak için çalışan matematiksel yöntemler bütünüdür. Bu yöntemler, bir bilginin iletimi esnasında karşılaşılabilecek aktif ya da pasif ataklardan bilgiyi -dolayısıyla bilgi ile beraber bilginin göndericisi ve alıcısını da- koruma amacı güderler.”¹

Kısaca bilginin şifrelenmesi olarak belirttebileceğimiz kriptografi blockchain teknolojisinin kalbini oluşturuyor. Burada farklı hash algoritmaları kullanılıyor. En çok tercih edilen ise SHA256 algoritması. Bu algoritmada yazdığımız veriler bize 64 karakterlik bir şifreye dönüştürülüyor. Örnek olarak “Görkem Koç” (Tırnak işaretleri olmadan. Büyük küçük harf duyarlı) verisi “b970317b5b6e4d21ca6790079677d3ca7c686639b20113569d618fa96ae4ee29” şeklinde bir hash değerine dönüşüyor. Bu şifreyi çözmek için de güçlü bilgisayarlar kullanılıyor. Veriler şifreler ile kontrol edildikten sonra zincire ekleniyor.

Şimdi bir işlem yapmış olduk ve bir blok oluşturduk ve zincire ekledik diyelim. Daha sonra ne oluyor? Bu zincirin güvenliğini sağlayan (miner dediğimiz bilgisayalar) tüm bilgisayarlara iletilip işleniyor.

Blok Zinciri Sistemi Hacklenemez Mi?

Haydi şimdi bu sistemi hacklemeye çalıştığımızı düşünelim. Normal bir veritabanını zorlama yöntemler ile şifresini kırıp içerisine girip istediğimiz işleme ve ya hesaba girip istediğimiz işlemi (silme, manipülasyon) yapabiliriz. Biraz da yetenekliysek izimizi belli etmeden çıkar gideriz.

Blockchain
Blockchain görselleştirilmiş örnek.

Blockchain sisteminde bu veriler sistemi koruyan tüm bilgisayarlarda bulunuyor. Şimdi sistemden herhangi bir bilgisayarı ele geçirdik diyelim. Zincir de 10 blokluk bir zincir olsun. Biz dördüncü bloktaki bir veriyi değiştirmek istiyoruz diyelim. Hash dediğimiz bu güçlü şifreyi kırdık. Gayet iyi gidiyoruz. Bu blokta para çalmak için verileri kendimize göre değiştirdik.

Asıl problem şimdi başlıyor. Veriyi değiştirdiğimiz için hash değişti. Ne demiştik? Önceki bloktaki şifre bu blokta yazılı. Bu bizi ilgilendirmiyor ama şimdi bu bloktraki hash değiştiği için bir sonraki blok ile ilişkisi koptu. Zincir koptu. Zinciri düzeltmek için diğerlerini de “mine” edelim ve zinciri tamamlayalım. Ancak bu zincirin tamamı yine binlerce kişide var demiştik. Buradaki yaptığımız değişiklikler diğer miner bilgisayarlar bu değişiklikleri kabul etmiyor.

Kısaca bu ağı hacklemek için sistemdeki tüm bilgisayarların en az %50’sini hacklemeniz gerek. Bu yüzden blockchain sistemi teorik olarak hacklenemez. Burada yazılı olarak anlattığımız hack senaryosunu da buraya tıklayarak bir demo ile kendiniz deneyebilirsiniz.

¹ Kriptografi nedir?